W najnowszym numerze Przeglądu Technicznego

Ach te obietnice

Zdaniem większości ekonomistów polska gospodarka ma się dobrze. Mało kto przewiduje jednak, że będzie dobrze się mieć za rok, a tym bardziej za dwa. Powszechnie prognozowane jest światowe spowolnienie, a to oznacza niemiłe konsekwencje także u nas. Oby nie była to samospełniająca się prognoza, co w przypadku złych przewidywań jest regułą. Władze starają się oddalić te trudne dla gospodarki chwile, ale nie zapobiegają im. Takim przykładowym posunięciem była specjalna ustawa zapobiegająca „przedwyborczym” podwyżkom cen energii elektrycznej, które mogły wywołać ogólny wzrost kosztów utrzymania, inflację i niechęć do inwestowania w Polsce.

Wino dla inżyniera (213). Winne przekręty (1)

Natura ludzka jest ułomna – a jednym z przejawów tej ułomności jest wykazywana przez człowieka od zarania dziejów skłonność do oszustw. Niestety, dotknęła ona również wina i winiarstwa. Z zachowanych dokumentów i wiarygodnych historycznych przekazów wynika jednoznacznie, że wino fałszowano od samego początku jego " wynalezienia".



Efekty-defekty

rok bieżący, zanim się  zaczął na dobre, już zaprezentował całkiem odmienne, niż miniony, oblicze. O ile w poprzednim mieliśmy oczy, z uwagi na 100 rocznice odzyskania niepodległości, skierowane w przeszłość, o tyle  ( już w grudniu) , nastąpił radykalny zwrot. Z przeszłości przenieśliśmy wzrok na przyszłość, z pierwszych stron gazet zeszli Piłsudski z Dmowskim, a  ich miejsce zajęli Biedroń ze Śmieszkiem- jak anonsowała  prasa:- „ dwóch takich, co chcą zmienić Polskę.


Wątpię więc jestem. Czyje będą Rzeczypospolite

Początek nowego roku stymuluje zazwyczaj bieg naszych myśli ku przyszłości, stawia nieodmiennie pytanie ograne, acz cięgle od nowa aktualne- jakie będą Rzeczypospolite, na które pamięć nam podsuwa równie ograną odpowiedź Wielkiego Hetmana:- „ takie, jakie ich młodzieży chowanie”. W istocie jest to prawda mocno przeterminowana. „Chowanie” stało się dziś bardziej żywiołem niż procesem nad którym można zapanować.


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2019": Tadeusz Pałko, Piotr Wawrzyczek

Tadeusz Pałko Prof. dr hab. inż., światowej klasy specjalista w zakresie inżynierii biomedycznej, Konsultant Krajowy Ministerstwa Zdrowia w dziedzinie Inżynierii  Medycznej. Absolwent Politechniki Warszawskiej (Wydział Łączności, 1965). W latach 1991-2012 był dyrektorem Instytutu Metrologii i Inżynierii Biomedycznej Politechniki Warszawskiej, pełnił również funkcję konsultanta naukowego Instytutu Techniki i Aparatury Medycznej w Zabrzu.


Parlament 500 milionów. Sałatka z wielu „E”

Przeciętny konsument w ciągu roku spożywa ponad dwa kilogramy różnych dodatków do żywności, konserwantów, przeciwutleniaczy, emulgatorów, stabilizatorów czy wzmacniaczy smaku. Obecnie dopuszczonych jest ponad 330 dodatków, które w produktach spożywczych mogą pełnić 27 różnych funkcji technologicznych. Pozwalają na to bardzo liberalne w tym zakresie przepisy polskiego i unijnego prawa.


Giełda wynalazków i projektów. Inżynierowie antyrakowych broni

Na ubiegłorocznej Międzynarodowej Wystawie Wynalazków IENA 2018 w Norymberdze przypomniała o sobie medycyna. Doceniono wiele rozwiązań z tej dziedziny, choć w sumie wystawiono aż 800 rozmaitych wynalazków z 30 krajów. Sukces odniósł Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu zdobywając trzy złote medale. Jest to po części sukces Centrum Innowacji i Transferu Technologii Uniwersytetu Medycznego, w skład którego wchodzą specjaliści o dużym doświadczeniu w relacjach z biznesem.


Filozofia pojęć technicznych (133): Serwo

Takie pojęcia jak „serwomechanizm” czy „serwomotor” należą do elementarza automatyki. Dziedzina ta, definiowana jest jako praktyczna, zajmująca się konstruowaniem urządzeń sterujących obiektami technicznymi bez udziału człowieka. Jest też przykładem dyscypliny, która choć służy działalności praktycznej, wykształciła własny język i teorię dość hermetyczną z punktu widzenia niespecjalisty.


Recenzja PT: Ziemskie ciepło dobre i złe

Geotermia to temat na czasie, cieszy więc każda pozycja książkowa poświęcona temu zagadnieniu. Właśnie otrzymaliśmy zwartą i fachową książkę pod redakcją Stanisława Downarowicza „Aktualne problemy geotermiczne Polski”. Redaktor jest prezesem oddziału lubelskiego Towarzystwa Konsultantów Polskich. Jest to praca zbiorowa – I tom prac kwartalnika „Konsulting Polski”, zawierająca artykuły naukowe grona znakomitych specjalistów z dziedziny badań geofizycznych, geologicznych, hydrogeologicznych, górniczych z całego kraju.


Co pan na to, inżynierze? Liderzy - milionerzy

- Polsce zagraża tzw. pułapka średniego wzrostu: średnie tempo rozwoju gospodarczego, średni poziom polskich produktów oraz średni poziom nauki i szkolnictwa wyższego. Jestem pełen podziwu dla osiągnięć laureatów, ich dorobku mimo młodego wieku. Jeśli polska nauka ma się wyrwać z tej pułapki, to musi to być dziełem przede wszystkim młodych naukowców. Naukowi liderzy, którzy z zapałem prowadzą swoje badania, są przyszłością polskiej nauki – mówił Jarosław Gowin, wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego (na zdjęciu), podczas wręczenia stypendiów/grantów laureatom IX edycji konkursu w programie NCBR - LIDER.


Wydarzenia

Przetarg na przekop 31 grudnia 2018 r. Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ogłosiło przetarg na pierwszą z trzech części budowy kanału przez Mierzeję Wiślaną. Przetarg  ma być rozstrzygnięty w ciągu 3 miesięcy. Koszt budowy całości to ok. 880 mln zł, ale cena ta może wzrosnąć ze względu na szybki wzrost cen w budownictwie. Kanał o 1,3 km długości i 5 m głębokości ma umożliwić wpływanie do portu w Elblągu jednostek o zanurzeniu do 4 m, długości 100 m, szerokości 20 m.


Wielkie inwestycje II RP (2). Polityka przemysłowa rządu polskiego (c.d.)

W nowym cyklu artykułów „Z dawnych roczników Przeglądu Technicznego” w poprzednim numerze przytoczyliśmy (z „PT” nr 29-32 z 1919 r.) wybrane fragmenty z odczytu inż. S. K. Drewnowskiego wygłoszonego 30 czerwca 1919 r. w Stowarzyszeniu Techników w Warszawie pt. „Polityka przemysłowa rządu polskiego”. Poniżej przytaczamy kolejne fragmenty z tego odczytu, zachowując oryginalną pisownię.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


Gazownictwo w 100-lecie odzyskania niepodległości

Polskie gazownictwo ma bogate tradycje sięgające czasu zaborów. Chcąc przypomnieć jego wkład w budowę państwa, środowisko gazowników organizuje 39 Zjazd Gazowników 14-15 marca w Warszawie. Wydarzenie korzeniami sięga 1919 r., kiedy to 23-25 kwietnia w Warszawie odbył się I Zjazd Gazowników Polskich. Podczas tego Zjazdu utworzono samodzielną organizację techniczną pod nazwą Zrzeszenie Gazowników Polskich, która zapoczątkowała działalność obecnego PZITS.


Polacy motoryzują Brytanię

Polski udział w militarnych zmaganiach II wojny światowej jest już powszechnie znany i udokumentowany. Białą plamą w świadomości społecznej – zarówno w kraju jak i w świecie – pozostaje natomiast bogaty wkład naukowo-techniczny naszych Rodaków w zwycięstwo nad niemiecką III Rzeszą, a także wpływ tych dokonań na późniejszy rozwój intelektualno-techniczny Europy i świata.

dr Jan Tarczyński


Romera bój wersalski

Prezydent USA na czworakach w salonie nad wielką mapą rozłożoną na podłodze, inni mężowie stanu w podobnej pozycji, jeden z nich czołga się, jak niedźwiedź, by mieć lepszy widok...

Marek Bielski


Implant w polu

Pacjenci Światowego Centrum Słuchu Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu (IFPS) po raz pierwszy w Polsce otrzymali implant słuchowy nowej generacji. Urządzenie, które pozwala bezpiecznie wykonywać u pacjenta badanie metodą rezonansu magnetycznego, wszczepiane jest tylko w najlepszych ośrodkach na świecie: w Stanach Zjednoczonych, w Niemczech oraz w podwarszawskich Kajetanach.

Irena Fober


Dom ożywiany przyciskiem

Rok 2019 ma należeć do sztucznej inteligencji, która w coraz większym stopniu wkracza w codzienność firm i konsumentów, natomiast na rynek pracy wpłynie robotyzacja i rozwój urządzeń z zakresu Internetu rzeczy. Jednak zanim AI i IoT się upowszechnią, warto podnieść IQ domu mniej skomplikowanymi udogodnieniami.

boj.


Już naddźwiękowe latanie

Ludzie mieszkający w pobliżu londyńskiego lotniska Heathrow, czy paryskiego Le Bourget byli budzeni każdego poranka rykiem silników startującego naddźwiękowego samolotu pasażerskiego Concorde. Te naddźwiękowe loty z pasażerami skończyły się w 2003 r.

Maciej Kamyk


Elektryczny TIR już w Berlinie

Mercedes Benz zaprezentował swą pierwszą ciężarówkę z napędem elektrycznym eActros. Przekazał go na okres roku do jazd próbnych firmie EDEKA. Ciężarówka jest chłodnią, o ładowności 10 t, dostarczająca codziennie świeże towary z centrum dystrybucyjnego położonego na przedmieściach Berlina do sklepów sieci.

Erwin Halentz


Fałszywy wizerunek Józefa Hermana Osińskiego

Przedstawiono przypadki występowania nieprawdziwego portretu Józefa Hermana Osińskiego, fizyka z XVIII wieku, w publikacjach, na pamiątkowym medalu, a nawet na poświęconym mu pomniku w Rzeszowie. Wykazano, że rzekomy portret Osińskiego w istocie przedstawia Williama Thomsona (lorda Kelvina), a początek fałszywego przedstawiania wizerunku Osińskiego miał miejsce przed pięćdziesięciu laty w redakcji „Naszej Księgarni”, a później, za pośrednictwem Stowarzyszenia Elektryków Polskich, rozpowszechnił się w wielu mediach. Sprawa portretu wymaga pilnego sprostowania i naprawienia wyrządzonych szkód.

Jerzy Sawicki, dr inż., elektrotechnik, nauczyciel akademicki w Katedrze Inżynierii Systemów, Sygnałów i Elektroniki na Wydziale Elektrycznym Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie; Andrzej Kajetan Wróblewski, fizyk i historyk fizyki, emerytowany profesor Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego


Główne kierunki rozwoju produkcji masowej wyrobów spiekanych

W pracy przedstawiono kierunki produkcji części z proszków metali oraz aktualne możliwości wytwórcze i ograniczenia. Scharakteryzowano główne grupy wyrobów spiekanych produkowanych na skalę masową, przedstawiając udział wyrobów spiekanych w poszczególnych branżach na rynku. Wskazano główne, przyszłościowe technologie spiekane mogące osiągnąć znaczący udział w produkcji wyrobów spiekanych w najbliższej przyszłości.

dr inż. Mariusz Rosiak, Politechnika Opolska, Wydział Mechaniczny, Katedra Inżynierii Materiałowej


Nie zachowaliśmy należytej staranności…

Wyjaśnienie SEP w sprawie wizerunku ks. Józefa Hermana Osińskiego.


Najlepsze technika w kraju

W styczniu podsumowano XXI Ranking Liceów i Techników organizowany przez Fundację Edukacyjną i miesięcznik „Perspektywy”. Na wyniki tego rankingu czekają nie tylko sami zainteresowani: szkoły i nauczyciele, ale także władze oświatowe i samorządy, które odpowiadają za edukację na swoim terenie.

Janusz M. Kowalski, członek Kapituły XXI Rankingu


Zgodnie z gustami konsumentów

Czasy, gdy władze chwaliły się rosnącą konsumpcją mięsa i jego przetworów dawno minęły, ale niekoniecznie bezpowrotnie. Obecnie promowany jest nie tylko zdrowy styl życia, ale także mało szkodliwe dla zdrowia potrawy. Wręcz modne stało się bycie wegetarianinem, a najlepiej weganinem. Znam jednak babcie, które modlą się o to, aby ich wnukom nie zabraniali rodzice jeść mięsa, bo nie urosną i wspieram ich w tej modlitwie.

Henryk Piekut


Poznańskie święto wsi

Międzynarodowe Targi Poznańskie były miejscem specjalnego wydarzenia z okazji 100-lecia Niepodległości. Inicjatorem i organizatorem przedsięwzięcia było Ministerstwo Rolnictwa. Narodową Wystawę Rolniczą otworzył Prezydent RP-Andrzej Duda.

Waldemar Sztukiewicz


Ryba z niebieskim certyfikatem

Czy wystarczy ryb dla przyszłych pokoleń? Obserwując oceany pokryte pływającymi śmieciami, wyciekającym paliwem z tankowców czy skażeniem substancjami radioaktywnymi mamy już nie tylko wątpliwości, ale pewność. To wiadomości, które bulwersują i, jak większość osób myśli, drastycznie wpływają na zmniejszającą się liczbę ryb. Prawda jest gorsza.

Elżnieta Tomaszewska


Uranowa szansa Polski?

- Przeciwdziałanie zmianom klimatu staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań, przed jakimi stoi obecnie ludzkość. Cieszę się, że w trakcie COP24 jest miejsce również na dyskusję na temat energetyki jądrowej i jej roli w systemach energetycznych przyszłości – napisał minister energii Krzysztof Tchórzewski w liście skierowanym do uczestników panelu o energetyce jądrowej (Katowice 6.12. 2018 r.).

Marek Bielski


Całkiem błaha przyczyna globalnego ocieplenia

Niezbędna i konieczna jest zasadnicza korekta dotychczasowej diagnozy i przyjętych do realizacji sposobów zapobiegania globalnemu ociepleniu. Ostatnia taka próba- pod koniec 2018 r. miała miejsce na COP 24 w Katowicach, gdzie uzgodniono sporo wspólnych postanowień, które miałyby zapobiegać niekorzystnym wzrostom temperatury na powierzchni Globu.

Józef Szudrowicz


Czysty węgiel

Istnieją długoterminowe plany walki ze zmianami klimatycznymi i powstrzymania od ocieplenia świata o więcej niż 2 st. C, powszechnie akceptowanego limitu, zanim efekty klimatyczne staną się katastrofalne. Lecz prawie żaden z nich nie twierdzi, że można wykonać to zadanie tylko przez ograniczenie emisji ze spalania paliw kopalnych i inwestowanie w energię odnawialną.

Maciej Kamyk


Walcząc o czystsze powietrze

Z dr. inż. Aleksandrem Sobolewskim,  Dyrektorem Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu rozmawia Zygmunt Jazukiewicz